Kural
- although, even though, though + tam cümle (özne + fiil).
- despite, in spite of + isim öbeği ya da V-ing: despite the rain, despite being small. “despite of” diye bir yapı yoktur.
- even if: “öyle olsa bile”; bir varsayımı rağmen anlamıyla birleştirir.
- no matter how / what, however + sıfat: “ne kadar … olursa olsun”.
- Cümle tamamlamada iki yarı zıt yöne bakmalı: ilk yarı olumluysa ikinci yarı bir sınır, bir “ama” getirir.
Örnekler
- Although the hotel was expensive, the rooms were small.Otel pahalı olmasına rağmen odalar küçüktü.
- Despite the heavy traffic, we arrived on time.Yoğun trafiğe rağmen zamanında vardık.
- No matter how hard he tried, he could not open the door.Ne kadar uğraştıysa da kapıyı açamadı.
Nasıl karar verilir?
- Boşluktan sonra ne geldiğine bak: tam bir cümle (özne + fiil) → although, even though, though; isim öbeği ya da V-ing → despite, in spite of.
- İki yarı birbirine zıt mı? Beklenen bir sonuç geliyorsa rağmen ilişkisi değil, sebep (because) ya da sonuç (so) bağlacı gerekir.
- “Ne kadar … olursa olsun” anlamı varsa no matter how ya da however + sıfat; bir varsayıma rağmen ise even if.
Çözümlü örnekler
1. ---- the museum offers free entry on Sundays, the number of visitors has remained surprisingly low.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C · Boşluktan sonra tam bir cümle var (the museum offers …) ve iki yarı zıt: giriş ücretsiz ama ziyaretçi az. Tam cümle ve zıtlık: although.
- A) Because sebep bildirir; “giriş ücretsiz olduğu için ziyaretçi az” mantıksız.
- B) Despite isim öbeği ya da V-ing alır; arkasından tam cümle gelemez (despite the fact that olsaydı olurdu).
- D) Since “çünkü” ya da “-den beri” demektir; ikisi de buradaki zıtlığı karşılamaz.
- E) In spite of da despite gibi isim öbeği ya da V-ing ister; tam cümle alamaz.
2. ---- its small size, the new satellite carries more instruments than many of the larger models launched before it.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E · Boşluktan sonra bir isim öbeği var (its small size) ve anlam zıt: uydu küçük ama daha çok alet taşıyor. İsim öbeği ve zıtlık: despite.
- A) Even though tam cümle ister (even though it is small); isim öbeği alamaz.
- B) Due to sebep bildirir; “küçük olduğu için daha çok alet taşıyor” zıtlığı kaçırır, mantıklı bir sebep de kurmaz.
- C) Unless “-mezse” anlamında bir koşul bağlacıdır ve tam cümle ister.
- D) However iki cümleyi bağlayan bir zarftır (…; however, …); isim öbeğinin önüne gelmez.
Sık düşülen tuzak
although ile başlayan cümlede ikinci yarı ilk yarıyla aynı yöne gidiyorsa yanlıştır; zıtlık yoksa although anlamsız kalır.
Athena Tapınağı’nın öbür kartları
- Neden bağlaçları
Sebep: because / since / as + cümle; because of / due to + isim. Sonuç sebepten gerçekten çıkmalı.
- Karşıtlık: whereas, while, however
İki şeyi karşılaştırmak: whereas / while; iki cümle arasında zıtlık: however, nevertheless.
- İkili yapılar ve karşılaştırma
Çift parçalı kalıplar birlikte gelir: not only … but also, the more … the more, as … as.
- Geçiş kelimeleri: moreover, therefore, instead
İki cümleyi bağlayan zarf aralarındaki ilişkiyi söyler: ekleme, sonuç, zıtlık, örnek, yerine koyma.
- Zaman bağlaçları
Zaman bağlacı olay sırasını kurar; gelecek anlamında bile yan cümlede will olmaz.
- Amaç ve sonuç
so that = “… diye, amacıyla”; so … that / such … that = “o kadar … ki”.
- If cümleleri
Koşulun türü fiilin zamanını belirler: gerçek, bugüne aykırı, geçmişe aykırı.
- Koşul bağlaçları
unless = if not; provided that / as long as = “yeter ki”; whether or not = “her iki durumda da”.
- Edat öbekleri: in terms of, due to
Birden çok kelimelik edatlar isim ya da V-ing alır; şıkların hepsi dil bilgisi olarak uyar, doğru olanı anlam seçer.
- Kalıp edatlar: fiil, isim, sıfat + edat
Bazı fiil, isim ve sıfatlar hep aynı edatla gelir: depend on, access to, capable of. Bunlar kalıp olarak öğrenilir.
- Zaman, yer ve miktar edatları
Bu edatlar anlamdan seçilir: süre mi son tarih mi, artış miktarı mı ulaşılan düzey mi, iki şey arası mı grup içi mi?
- Zamanlar ve zaman uyumu
Zaman işareti fiili seçer: since → present perfect, by + gelecek → future perfect.
- Gerund ve infinitive
Edattan sonra V-ing; bazı fiillerden sonra to + V1.
- Modal ve modal perfect
Geçmişe dair tahmin ve eleştiri: modal + have + V3.
- Edilgen yapı ve ettirgen
Özne işi yapan değil, işten etkilenen şeyse: be + V3.
- İlgi cümleleri (relative clause)
who kişi, which şey, whose sahiplik, where yer; virgülden sonra that kullanılmaz.
- Kısaltma ve participle
Öznesi aynı iki cümle kısalır: etkense V-ing, edilgense V3, önce olduysa Having V3.
- Nicelik: few, little, each, none
İsim sayılabilir mi, iki şey mi çok mu: nicelik kelimesini ismin türü seçer.
- İsim cümleleri (noun clause)
Bir cümle, isim yerine özne ya da nesne olur: what, whether, that, how.
- Devrik yapılar (inversion)
Olumsuz ya da sınırlayıcı bir ifade başa gelince soru sırası kullanılır: Rarely have they …