Kural
- because, since, as, now that + tam cümle. now that: “artık … olduğuna göre” (yeni bir durum).
- because of, due to, owing to, as a result of + isim öbeği.
- given that, considering that: “göz önüne alınırsa”; bir öncülden temkinli bir sonuç çıkarır.
- since iki anlamlıdır: “çünkü” ya da “-den beri”. Ana cümlenin zamanı hangisi olduğunu gösterir.
- Cümle tamamlamada yalnızca konuyla ilgili olmak yetmez; şık, sebebin mantıklı sonucu olmalı.
- Sonuç yönü: …, so + cümle (bu yüzden); …; therefore / as a result, + cümle. because sebebin önüne gelir, so sonucun önüne.
Örnekler
- Because the road was icy, the buses stopped running.Yol buzlu olduğu için otobüsler seferleri durdurdu.
- Due to the strike, all flights were cancelled.Grev nedeniyle bütün uçuşlar iptal edildi.
- Now that you have a car, you can visit us more often.Artık araban olduğuna göre bizi daha sık ziyaret edebilirsin.
Nasıl karar verilir?
- Boşluktan sonra tam cümle mi, isim öbeği mi geliyor? Tam cümle → because, since, as, now that; isim öbeği → because of, due to, owing to.
- Boşluk sebebin mi, sonucun mu önünde? Sebebin önündeyse because; sonucun önündeyse so ya da therefore.
- Mantığı sına: sonuç sebepten gerçekten çıkıyor mu? Konusu tutan ama ters yöne giden şık en sık çeldiricidir.
Çözümlü örnekler
1. Many small farmers in the region have switched to drought-resistant crops ---- rainfall has become far less predictable over the past decade.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C · Boşluktan sonra tam bir cümle var (rainfall has become …) ve bu cümle çiftçilerin ürün değiştirmesinin sebebi. Tam cümle ve sebep: as (= because).
- A) So that amaç bildirir; ardından bir hedef gelmeli (so that they can …). Yağışların belirsizleşmesi çiftçilerin amacı değildir.
- B) Because of isim öbeği ister (because of unpredictable rainfall); tam cümle alamaz.
- D) Even though zıtlık kurar; oysa yağışların belirsizleşmesi ürün değiştirmenin sebebidir, ona zıt değildir.
- E) Unless “-mezse” anlamında bir koşul kurar; olmuş bir durumu anlatan cümleyle uyuşmaz.
2. Because only forty people completed the survey, ----.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E · Sebep bir sınırlama: anketi yalnızca kırk kişi doldurmuş. Bundan çıkan mantıklı sonuç, bulguların temkinle değerlendirilmesidir.
- A) Kırk kişilik bir anket bütün ülkenin görüşünü “açıkça” gösteremez; sonuç sebebe ters gidiyor.
- B) “Bölgedeki en büyük çalışma” demek, yalnızca kırk kişinin doldurduğu bir ankete aykırı.
- C) Soruları kimin hazırladığı katılımcı sayısının sonucu değildir; konuyla ilgili ama sebepten çıkmıyor.
- D) Katılımcıların nerede yaşadığı, kaç kişinin katıldığından çıkan bir sonuç değildir.
Sık düşülen tuzak
Konusu tutan ama mantığı ters giden şık en sık çeldiricidir: sebep bir sınırlama anlatıyorsa sonuç “kesin, güvenilir” diyemez.
Athena Tapınağı’nın öbür kartları
- Rağmen: although, despite
Beklenenin tersi olan sonuç: although + cümle, despite + isim ya da V-ing.
- Karşıtlık: whereas, while, however
İki şeyi karşılaştırmak: whereas / while; iki cümle arasında zıtlık: however, nevertheless.
- İkili yapılar ve karşılaştırma
Çift parçalı kalıplar birlikte gelir: not only … but also, the more … the more, as … as.
- Geçiş kelimeleri: moreover, therefore, instead
İki cümleyi bağlayan zarf aralarındaki ilişkiyi söyler: ekleme, sonuç, zıtlık, örnek, yerine koyma.
- Zaman bağlaçları
Zaman bağlacı olay sırasını kurar; gelecek anlamında bile yan cümlede will olmaz.
- Amaç ve sonuç
so that = “… diye, amacıyla”; so … that / such … that = “o kadar … ki”.
- If cümleleri
Koşulun türü fiilin zamanını belirler: gerçek, bugüne aykırı, geçmişe aykırı.
- Koşul bağlaçları
unless = if not; provided that / as long as = “yeter ki”; whether or not = “her iki durumda da”.
- Edat öbekleri: in terms of, due to
Birden çok kelimelik edatlar isim ya da V-ing alır; şıkların hepsi dil bilgisi olarak uyar, doğru olanı anlam seçer.
- Kalıp edatlar: fiil, isim, sıfat + edat
Bazı fiil, isim ve sıfatlar hep aynı edatla gelir: depend on, access to, capable of. Bunlar kalıp olarak öğrenilir.
- Zaman, yer ve miktar edatları
Bu edatlar anlamdan seçilir: süre mi son tarih mi, artış miktarı mı ulaşılan düzey mi, iki şey arası mı grup içi mi?
- Zamanlar ve zaman uyumu
Zaman işareti fiili seçer: since → present perfect, by + gelecek → future perfect.
- Gerund ve infinitive
Edattan sonra V-ing; bazı fiillerden sonra to + V1.
- Modal ve modal perfect
Geçmişe dair tahmin ve eleştiri: modal + have + V3.
- Edilgen yapı ve ettirgen
Özne işi yapan değil, işten etkilenen şeyse: be + V3.
- İlgi cümleleri (relative clause)
who kişi, which şey, whose sahiplik, where yer; virgülden sonra that kullanılmaz.
- Kısaltma ve participle
Öznesi aynı iki cümle kısalır: etkense V-ing, edilgense V3, önce olduysa Having V3.
- Nicelik: few, little, each, none
İsim sayılabilir mi, iki şey mi çok mu: nicelik kelimesini ismin türü seçer.
- İsim cümleleri (noun clause)
Bir cümle, isim yerine özne ya da nesne olur: what, whether, that, how.
- Devrik yapılar (inversion)
Olumsuz ya da sınırlayıcı bir ifade başa gelince soru sırası kullanılır: Rarely have they …